Gegarandeerd 
Bij je eerste prep spreekuur voert een arts of verpleegkundige een risico-inventarisatie uit, test hij je op hiv, chlamydia, gonorroe en syfilis, controleert hij je nierfunctie met een bloedtest en bespreekt hij welk innameschema bij je past voordat je een recept krijgt. Wat vaak niet in de aankondiging staat: je moet aantoonbaar hiv-negatief zijn voordat je mag starten, en de controleafspraken elke 3 maanden zijn verplicht zolang je PrEP gebruikt.
- Een prep spreekuur bestaat uit een intake, een hiv- en soa-test, een nierfunctietest en een gesprek over het innameschema.
- Je start pas met PrEP na een negatieve hiv-test - dat is geen formaliteit maar een harde voorwaarde.
- Reken op controleafspraken elke 3 maanden zolang je PrEP gebruikt, met opnieuw hiv-, soa- en nierfunctietesten.
- De PrEP-behandeling bij Ikwilvanmijnsoaaf kost 199 euro en is een alternatief als je niet op korte termijn bij de GGD terechtkunt.
Waarom dit spreekuur ertoe doet
PrEP (pre-expositie profylaxe) beschermt je tegen een hiv-infectie, maar het is geen los te verkrijgen pilletje. Je hebt een recept nodig en dat recept komt pas na een medische check. Wie dat overslaat, loopt het risico op nierproblemen die de medicatie kan geven of - erger - start PrEP terwijl hij al hiv-positief is, wat resistentie in de hand werkt.
Daarom is het eerste consult uitgebreider dan een gewoon soa-consult. In 2026 verloopt dat traject in Nederland via de GGD, de huisarts of een online platform als Ikwilvanmijnsoaaf, en de medische stappen zijn overal grotendeels hetzelfde. Het verschil zit in wachttijd en toegankelijkheid, niet in de inhoud van het onderzoek.
Een PrEP-behandeling via Ikwilvanmijnsoaaf start met dezelfde vragenlijst en labwaarden die een arts ook bij een fysiek spreekuur zou opvragen - alleen zonder wachtlijst.
Prep spreekuur: wat gebeurt er tijdens de eerste afspraak?
De eerste afspraak volgt in de praktijk vrijwel altijd dezelfde volgorde:
- Intakegesprek. De arts vraagt naar je seksleven, het aantal partners, condoomgebruik en eerdere soa's. Dit bepaalt of PrEP voor jou het juiste middel is.
- Hiv-test. Je start nooit met PrEP zonder een bevestigd negatieve uitslag - dit voorkomt resistentie tegen het medicijn.
- Soa-test op chlamydia, gonorroe en syfilis. Deze infecties geven soms vergelijkbare klachten en worden standaard uitgesloten.
- Bloedonderzoek nierfunctie. PrEP wordt via de nieren afgebroken, dus een creatininewaarde geeft groen licht om te starten.
- Bespreking van het innameschema. Dagelijks gebruik of event-driven (2-1-1 rond seks) - de keuze hangt af van hoe vaak je risico loopt.
- Recept en vervolgafspraak. Je krijgt een recept en een concrete datum voor de controle na 3 maanden.
Een soa-spreekuur bij de GGD kent een vergelijkbare opbouw, al ligt daar de nadruk minder specifiek op nierfunctie en PrEP-indicatie. Lees meer over hoe zo'n soa-spreekuur bij de GGD precies verloopt als je twijfelt tussen de twee routes.
Welke testen krijg je bij je eerste prep-afspraak?
| Test | Wat het meet | Wanneer herhaald |
|---|---|---|
| Hiv-test | Bevestigt dat je hiv-negatief bent voordat je start | Elke 3 maanden |
| Nierfunctietest (creatinine) | Checkt of je nieren de medicatie aankunnen | Bij start, daarna periodiek |
| Soa-test chlamydia/gonorroe | Sluit infecties met vergelijkbare klachten uit | Elke 3 maanden |
| Syfilistest | Controleert op syfilis, vaker voorkomend in dezelfde risicogroep | Elke 3 maanden |
De hiv-test is pas na 4 tot 6 weken na een risicomoment volledig betrouwbaar; chlamydia en gonorroe zijn al na ongeveer 2 weken goed te testen. Dat verschil in window periode is precies waarom de arts tijdens de intake vraagt wanneer je laatste risicocontact was.
“Je start pas met PrEP als je hiv-test negatief is - dat is geen advies, dat is de voorwaarde.”
Waarom de eerste prep-afspraak langer duurt dan een vervolgcontrole
- Volledige risico-inventarisatie - bij vervolgconsulten wordt dit alleen bijgewerkt, niet opnieuw doorlopen.
- Bredere testset - de eerste keer wordt standaard op meerdere soa's tegelijk getest, niet alleen op hiv.
- Uitleg over bijwerkingen en interacties - de arts bespreekt wat je kunt verwachten en met welke medicatie PrEP kan interacteren.
- Keuze voor innameschema - dagelijks of event-driven vraagt om een gesprek over je gedragspatroon.
- Wachttijd op labuitslagen - de nierfunctietest moet terug zijn voordat het recept wordt uitgeschreven.
Wat kost een prep spreekuur?
Bij de GGD is het traject voor de doelgroep met het hoogste risico gedeeltelijk gesubsidieerd; via de huisarts of een particulier platform betaal je de consultatie en medicatie zelf. Een volledige PrEP-behandeling kost bij Ikwilvanmijnsoaaf €199 in 2026, inclusief de intake die normaal bij het spreekuur hoort. Een uitgebreider overzicht van wat je precies betaalt, vind je in het artikel over prep kosten per maand.
Kun je een prep spreekuur ook online regelen zonder naar de GGD te gaan?
Ja, dat kan. Een online platform stuurt je eerst een vragenlijst en een zelftest voor de labwaarden, en een arts beoordeelt daarna of je PrEP mag starten - dezelfde medische stappen als bij een fysiek spreekuur, maar zonder wachtlijst en zonder dat je een fysieke afspraak hoeft in te plannen. Voor wie snel wil starten of geen zin heeft in een gesprek in een wachtkamer, is dit vaak de praktischere route in 2026.
Heeft prep bijwerkingen die tijdens het spreekuur besproken worden?
Ja, de arts bespreekt bijwerkingen altijd voordat je start, zodat je weet wat normaal is en wat een reden is om contact op te nemen. Misselijkheid en hoofdpijn in de eerste weken komen het vaakst voor en verdwijnen meestal vanzelf. Een volledig overzicht staat in het artikel over bijwerkingen van PrEP.
Is een prep spreekuur ook voor vrouwen?
Ja, PrEP werkt ook bij vrouwen, al is de opbouw in het lichaam anders dan bij anale seks - vaginaal weefsel heeft langer nodig om beschermend niveau op te bouwen. Het spreekuur zelf verloopt hetzelfde: intake, hiv-test, nierfunctietest en een gesprek over het schema.
FAQ
Wat gebeurt er precies bij een prep spreekuur?
Bij een prep spreekuur test de arts je op hiv, chlamydia, gonorroe en syfilis, controleert hij je nierfunctie met een bloedtest en bespreekt hij het innameschema voordat je een recept krijgt. De hele afspraak draait om vaststellen of je veilig kunt starten.
Moet ik nuchter zijn voor het bloedonderzoek bij het prep spreekuur?
Nee, voor de nierfunctietest die bij PrEP hoort hoef je niet nuchter te zijn. Dit in tegenstelling tot sommige andere bloedonderzoeken waarbij dat wel gevraagd wordt.
Hoe vaak moet ik terug voor controle na de eerste prep-afspraak?
Elke 3 maanden zolang je PrEP gebruikt, met opnieuw een hiv-test, soa-test en nierfunctiecontrole. Dit is een vaste richtlijn, geen vrijblijvend advies.
Kan ik prep spreekuur zonder recept krijgen?
Nee, PrEP is in Nederland altijd receptplichtig. Het spreekuur bestaat juist uit de stappen die nodig zijn om dat recept veilig te kunnen uitschrijven.
Wat kost een prep spreekuur in 2026?
Bij de GGD is een deel van het traject gesubsidieerd voor de doelgroep met het hoogste risico; via een particulier platform betaal je de volledige behandeling, bijvoorbeeld 199 euro bij Ikwilvanmijnsoaaf. Kosten via de huisarts variëren per praktijk.
Is prep spreekuur ook voor vrouwen beschikbaar?
Ja, vrouwen kunnen hetzelfde prep spreekuur volgen als mannen. Het enige verschil is de opbouwtijd van bescherming in vaginaal weefsel ten opzichte van anaal weefsel.
Wat als mijn nierfunctietest niet goed genoeg is voor prep?
Dan start je niet meteen met PrEP en verwijst de arts je door voor verder onderzoek. Een afwijkende nierfunctie is een van de weinige harde uitsluitingsgronden.
Nog dit
De meeste mensen verwachten dat een prep spreekuur draait om het recept - in werkelijkheid gaat het grootste deel van de afspraak over de hiv- en nierfunctietest, want zonder die twee uitslagen krijg je helemaal geen PrEP mee, hoe overtuigend je verhaal ook is.