Gegarandeerd 
Prep on demand werkt via een 2-1-1 schema: twee pillen tussen 2 en 24 uur vóór seks, dan één pil 24 uur na de eerste dosis en nog één pil 24 uur daarna – vier pillen in totaal voor één seksueel contact. Deze event-based dosering is alleen onderzocht en aanbevolen voor cismannen die seks hebben met mannen; bij vaginale seks bouwt de beschermende concentratie trager op, dus daar blijft dagelijkse PrEP het advies in 2026.
- Prep on demand gebruikt een 2-1-1 schema: 2 pillen vooraf, 1 pil na 24 uur, 1 pil na 48 uur.
- Event-based dosering is alleen aanbevolen voor cismannen die seks hebben met mannen, niet voor vaginale seks.
- De IPERGAY-studie toonde een hivrisicoreductie van 86% aan bij on-demand gebruik onder MSM.
- Dagelijkse PrEP blijft het advies bij vaginale seks, wisselende planning of frequent contact.
- PrEP-behandeling via Ikwilvanmijnsoaaf.nl is verkrijgbaar zonder wachttijden, inclusief begeleiding.
Waarom dit ertoe doet
PrEP beschermt tegen hiv, maar niet tegen chlamydia, gonorroe of syfilis – dat blijft een reden om naast je PrEP-gebruik regelmatig te testen. On-demand dosering geeft je de vrijheid om PrEP alleen rond seks te gebruiken, zonder dagelijkse pil.
Dat scheelt medicatie als je maar af en toe seks hebt, maar het vraagt wel discipline: vergeet je een vervolgpil, dan daalt de bescherming direct. De PrEP-behandeling van Ikwilvanmijnsoaaf.nl bevat begeleiding bij zowel het dagelijkse als het on-demand schema, zonder wachttijden.
Hoe werkt prep on demand precies?
Het 2-1-1 schema volgt vier vaste momenten:
- Laaddosis: neem 2 pillen tussen 2 en 24 uur voordat je seks hebt.
- Eerste vervolgpil: neem 1 pil 24 uur na de laaddosis, ongeacht of je die dag seks hebt.
- Tweede vervolgpil: neem 1 pil 24 uur na de eerste vervolgpil – dus 48 uur na de laaddosis.
- Bij aanhoudende seks: blijf 1 pil per dag nemen tot 2 dagen na het laatste seksuele contact, en schakel daarna terug naar de vervolgpillen zoals hierboven.
Dit schema komt uit de IPERGAY-studie (ANRS, gepubliceerd in 2015), waarbij on-demand gebruik het hivrisico met 86% verlaagde bij mannen die seks hebben met mannen. Die 86% blijft in 2026 de referentiewaarde waarop richtlijnen voor event-based PrEP zijn gebaseerd.
| Kenmerk | On-demand (2-1-1) | Dagelijkse PrEP |
|---|---|---|
| Doelgroep | Cismannen die seks hebben met mannen | Iedereen met verhoogd hivrisico, ook bij vaginale seks |
| Pillen bij 1x seks per week | 4 pillen | 7 pillen |
| Planning vooraf nodig | Ja, minimaal 2 uur van tevoren | Nee, continue bescherming |
| Bescherming vaginaal weefsel | Onvoldoende onderzocht, afgeraden | Ja, na circa 7 dagen dagelijks gebruik |
| Flexibiliteit bij onvoorspelbare seks | Beperkt | Hoog |
On-demand dosering: 4 pillen per seksueel contact
Voor één geïsoleerd seksueel contact gebruik je in totaal 4 pillen: 2 vooraf, 1 na 24 uur, 1 na 48 uur. Dat is minder medicatie dan de 7 pillen per week bij dagelijks gebruik, mits je seksleven voorspelbaar genoeg is om de laaddosis op tijd te plannen. Verdict: geschikt voor MSM met gepland, incidenteel seksueel contact – niet voor wie spontaan seks heeft.
Dagelijkse PrEP: 1 pil per dag, elke dag
Bij dagelijkse PrEP neem je elke dag 1 pil, ongeacht of je die dag seks hebt. Na ongeveer 7 dagen consistent gebruik is de beschermende concentratie in vaginaal weefsel opgebouwd, en dat maakt dit schema in 2026 nog steeds de enige aanbevolen optie voor wie vaginale seks heeft. Verdict: de standaardkeuze voor vrouwen, transpersonen en iedereen met wisselend of onvoorspelbaar seksueel contact.
“Zolang je de laaddosis binnen de bandbreedte van 2 tot 24 uur voor seks neemt, blijft prep on demand net zo betrouwbaar als dagelijkse PrEP.”
Waarom de keuze tussen on-demand en dagelijks verschilt
- Type seks: anaal weefsel bouwt bescherming sneller op dan vaginaal weefsel, wat on-demand dosering überhaupt mogelijk maakt bij MSM.
- Voorspelbaarheid: on-demand vereist dat je minimaal 2 uur van tevoren weet dat je seks gaat hebben.
- Onderzoeksbasis: de IPERGAY-studie testte alleen bij MSM, dus buiten die groep ontbreekt vergelijkbaar bewijs.
- Therapietrouw: een vergeten vervolgpil verlaagt de bescherming direct, terwijl een gemist dagje bij dagelijkse PrEP minder impact heeft door de opgebouwde buffer.
- Frequentie van seks: bij meerdere keren per week seks is dagelijkse PrEP vaak praktischer dan steeds opnieuw plannen.
- Kosten per maand: hoe vaak je seks hebt bepaalt hoeveel pillen je nodig hebt – lees meer in dit overzicht van PrEP-kosten per maand.
Is prep on demand net zo effectief als dagelijkse PrEP?
On-demand dosering verlaagt het hivrisico met 86% bij MSM die het schema correct volgen, vergelijkbaar met de effectiviteit van dagelijkse PrEP in diezelfde groep. Bij vaginale seks is er onvoldoende onderzoek naar on-demand gebruik, dus daar geldt dagelijkse PrEP als de enige onderbouwde keuze.
Kan ik on-demand PrEP gebruiken als vrouw?
Nee, on-demand PrEP wordt niet aanbevolen voor cisvrouwen omdat vaginaal weefsel de beschermende concentratie trager opbouwt dan rectaal weefsel. Dagelijkse PrEP blijft daarom het geadviseerde schema bij vaginale seks – lees meer over PrEP voor vrouwen en de effectiviteit daarvan.
Heeft on-demand PrEP dezelfde bijwerkingen als dagelijkse PrEP?
Ja, de bijwerkingen van on-demand PrEP komen overeen met die van dagelijkse PrEP, omdat het dezelfde werkzame stoffen (tenofovir en emtricitabine) betreft. Misselijkheid en hoofdpijn in de eerste dagen zijn het meest gemeld – lees de volledige lijst in dit overzicht van PrEP-bijwerkingen.
FAQ
Wat is het verschil tussen prep on demand en dagelijkse PrEP?
Prep on demand gebruikt 4 pillen rond een gepland seksueel contact volgens het 2-1-1 schema, terwijl dagelijkse PrEP bestaat uit 1 pil per dag, ongeacht seksuele activiteit. Het on-demand schema is alleen onderzocht bij mannen die seks hebben met mannen.
Is prep on demand net zo veilig als dagelijkse PrEP?
Ja, on-demand PrEP gebruikt dezelfde werkzame stoffen en is in 2026 nog steeds gebaseerd op de IPERGAY-studie, die een risicoreductie van 86% aantoonde bij MSM. Buiten die doelgroep ontbreekt vergelijkbaar bewijs.
Hoeveel pillen neem je bij prep on demand?
Bij één seksueel contact neem je in totaal 4 pillen: 2 tussen 2 en 24 uur vooraf, 1 na 24 uur en 1 na 48 uur. Bij aanhoudende seks blijf je 1 pil per dag nemen tot 2 dagen na het laatste contact.
Kan ik on-demand PrEP zelf starten zonder arts?
Nee, het 2-1-1 schema vraagt om medische begeleiding om te bepalen of dit schema past bij jouw risicoprofiel en seksuele activiteit. Een arts controleert ook of on-demand dosering geschikt is gezien je type seks.
Werkt prep on demand ook bij vaginale seks?
Nee, on-demand PrEP wordt afgeraden bij vaginale seks omdat vaginaal weefsel de beschermende concentratie langzamer opbouwt dan rectaal weefsel. Dagelijkse PrEP blijft in 2026 het advies voor vaginale seks.
Wat gebeurt er als ik de laaddosis te laat neem?
De laaddosis moet tussen 2 en 24 uur voor seks worden ingenomen; neem je hem later, dan is de bescherming niet gegarandeerd. Overweeg in dat geval een condoom te gebruiken of dagelijkse PrEP te overwegen.
Beschermt prep on demand ook tegen andere soa's?
Nee, PrEP beschermt alleen tegen hiv en niet tegen chlamydia, gonorroe, syfilis of andere soa's. Regelmatig testen blijft nodig naast PrEP-gebruik, ongeacht welk schema je volgt.
Eén ding dat je nog niet wist
De laaddosis hoeft niet exact 24 uur vooraf, de bandbreedte van 2 tot 24 uur geeft veel meer speling dan de meeste mensen denken – zolang je de vervolgpillen niet vergeet, blijft de bescherming intact tot ruim 48 uur na de laaddosis. In 2026 blijft dit een van de weinige hiv-preventieschema's waarbij je zelf de timing rond seks bepaalt in plaats van een vaste dagelijkse routine.