Gegarandeerd 
HPV-preventie bij LGBTQ+ personen: waarom bescherming voor iedereen belangrijk is
HPV, het humaan papillomavirus, is een van de meest voorkomende seksueel overdraagbare virussen ter wereld. Vrijwel iedereen krijgt er in de loop van het leven mee te maken. Vaak ruimt het lichaam het virus vanzelf op, maar soms kan HPV leiden tot gezondheidsproblemen zoals genitale wratten of verschillende vormen van kanker.
Preventie is daarom belangrijk voor iedereen die seksueel actief is. Toch krijgen LGBTQ+ personen in de praktijk minder gerichte informatie over hun risico’s en preventiemogelijkheden. Dat terwijl HPV binnen alle seksuele netwerken voorkomt.
HPV treft iedereen
HPV wordt vaak gekoppeld aan baarmoederhalskanker, maar het virus kan ook andere vormen van kanker veroorzaken, zoals:
- anuskanker
- peniskanker
- keelkanker
- genitale wratten
Dit betekent dat HPV niet gebonden is aan één geslacht, seksuele oriëntatie of genderidentiteit. Iedereen die seksueel contact heeft, kan besmet raken.
Specifieke risico’s binnen de LGBTQ+ gemeenschap
Mannen die seks hebben met mannen
Bij mannen die seks hebben met mannen komt HPV relatief vaak voor, met name rond de anus en in de keel. Hierdoor is het risico op anuskanker en bepaalde vormen van keelkanker verhoogd. Omdat anale screening niet standaard wordt aangeboden, blijft HPV in deze groep soms langer onopgemerkt.
Lesbische en biseksuele vrouwen
Er bestaat nog altijd het misverstand dat lesbische vrouwen weinig risico lopen op HPV. In werkelijkheid kan het virus worden overgedragen via huid-op-huidcontact, vingers, seksspeeltjes en orale seks. Ook zonder seks met mannen is HPV-overdracht dus mogelijk.
Transgender personen
Voor transgender personen verschilt het risico per individu en is dit afhankelijk van lichaamskenmerken, hormonale behandelingen en vormen van seksueel contact. Maatwerk in preventie en screening is hierbij essentieel, waarbij open overleg met een zorgverlener belangrijk is.
Vaccinatie als basis van HPV-preventie
De HPV-vaccinatie is de meest effectieve manier om besmetting met de gevaarlijkste HPV-typen te voorkomen. In Nederland wordt de vaccinatie aangeboden aan jongeren via het Rijksvaccinatieprogramma, ongeacht geslacht.
Voor LGBTQ+ personen is vaccinatie extra relevant omdat:
- mannen die seks hebben met mannen een verhoogd risico lopen op anale HPV
- lesbische vrouwen vaak niet worden bereikt door traditionele voorlichting
- transgender personen bescherming nodig hebben los van genderidentiteit
Ook volwassenen die niet gevaccineerd zijn in hun jeugd kunnen zich alsnog laten vaccineren.
Veilige seks en hygiëne
Condooms en beflapjes bieden geen volledige bescherming tegen HPV, maar verkleinen het risico wel aanzienlijk. Daarnaast helpen ze tegen andere soa’s.
Belangrijke aandachtspunten zijn:
- gebruik condooms of beflapjes bij orale, anale en vaginale seks
- gebruik bij seksspeeltjes een condoom, zeker bij delen
- maak seksspeeltjes goed schoon voor en na gebruik
Deze maatregelen verlagen de kans op HPV én andere soa’s.
Screening en controle
Voor vrouwen en mensen met een baarmoeder is het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker een belangrijke vorm van preventie. Vanaf dertig jaar wordt hierbij standaard op HPV getest.
Voor mannen die seks hebben met mannen kan anale screening zinvol zijn bij klachten of verhoogd risico, via huisarts of GGD. Dit gebeurt nog niet standaard, maar kan wel worden besproken.
Transgender personen hebben baat bij persoonlijk advies over welke vormen van screening passen bij hun lichaam en situatie.
