HPV-test of uitstrijkje bij baarmoederhalskanker: wat is het verschil en wanneer kies je welke test?
Bij de vroegtijdige opsporing van baarmoederhalskanker worden de termen HPV-test en uitstrijkje vaak door elkaar gebruikt. Toch hebben deze onderzoeken een verschillend doel.
De HPV-test richt zich op het opsporen van hoogrisico HPV. Een uitstrijkje onderzoekt of er al afwijkingen in de cellen van de baarmoederhals aanwezig zijn. De ene test kijkt dus naar de oorzaak, de andere naar mogelijke gevolgen.
Wat is een uitstrijkje?
Bij een uitstrijkje neemt de huisarts of gynaecoloog met een borsteltje cellen af van de baarmoederhals. Deze cellen worden in het laboratorium onderzocht op afwijkingen.
Een uitstrijkje:
• Onderzoekt of er afwijkende cellen aanwezig zijn
• Wordt meestal uitgevoerd binnen het bevolkingsonderzoek vanaf 30 jaar
• Geeft informatie over de huidige toestand van de baarmoederhals
Een uitstrijkje toont geen virus aan, maar beoordeelt of er al celveranderingen zijn ontstaan.
Wat is een HPV-test?
Een HPV-test onderzoekt of hoogrisico HPV in het lichaam aanwezig is. Dit zijn de typen van het virus die op langere termijn celveranderingen kunnen veroorzaken.
Een HPV-test:
• Spoort het virus zelf op
• Kan worden uitgevoerd voordat er celveranderingen zijn
• Geeft inzicht in het risico op langere termijn
Op dit moment bieden wij uitsluitend een HPV-test voor vrouwen aan. Deze HPV-thuistest wordt geanalyseerd in een ISO-gecertificeerd laboratorium met behulp van PCR-technologie.

Wat zijn de belangrijkste verschillen?
De verschillen tussen een HPV-test en een uitstrijkje zijn als volgt:
• De HPV-test onderzoekt de aanwezigheid van het virus
• Het uitstrijkje onderzoekt afwijkende cellen
• De HPV-test wordt in Nederland vaak als eerste stap ingezet
• Bij een positieve HPV-test volgt meestal een uitstrijkje
De HPV-test signaleert dus eerder een mogelijk risico. Het uitstrijkje beoordeelt of er daadwerkelijk celveranderingen zijn.
Wat gebeurt er na een positieve HPV-test?
Een positieve HPV-test betekent dat er hoogrisico HPV is aangetoond. Dit betekent niet automatisch dat er sprake is van kanker of voorstadia daarvan.
In Nederland wordt bij een positieve HPV-test vaak een uitstrijkje gedaan om te beoordelen of er celveranderingen zijn. Afhankelijk van de uitslag kan vervolgcontrole via de huisarts of gynaecoloog nodig zijn.
Bij een positieve uitslag via onze HPV-thuistest ontvang je begeleiding van een BIG-geregistreerde arts. Indien nodig adviseren wij contact op te nemen met de huisarts voor aanvullend onderzoek.
Wat is betrouwbaarder?
Beide onderzoeken zijn betrouwbaar, maar hebben een ander doel.
De HPV-test is gevoeliger in het vroegtijdig opsporen van risico. Het uitstrijkje is nauwkeurig in het vaststellen van bestaande celafwijkingen.
Binnen het Nederlandse bevolkingsonderzoek wordt daarom eerst getest op HPV. Alleen wanneer hoogrisico HPV wordt aangetoond, volgt aanvullend onderzoek van de cellen.
Wanneer is testen verstandig?
Testen kan overwogen worden wanneer:
• Je tussen de 25 en 30 jaar bent en nog niet deelneemt aan het bevolkingsonderzoek
• Je wisselende seksuele contacten hebt
• Je niet gevaccineerd bent tegen HPV
• Je langere tijd geen controle hebt gehad
• Je behoefte hebt aan extra zekerheid
Voor mannen met vragen of klachten adviseren wij contact op te nemen met de huisarts of GGD.
Conclusie
De keuze tussen een HPV-test en een uitstrijkje hangt af van het doel van het onderzoek. Wil je weten of er een verhoogd risico aanwezig is, dan is een HPV-test vaak de eerste stap. Wanneer er sprake is van een positieve uitslag, kan een uitstrijkje nodig zijn om te beoordelen of er celveranderingen zijn.
Door tijdig te testen en bij afwijkingen vervolgonderzoek te laten doen, kan baarmoederhalskanker in een vroeg stadium worden opgespoord of zelfs worden voorkomen.