Gegarandeerd 
HPV-zelftest versus klinische test: wat zijn de verschillen en wanneer kies je welke methode?
Wanneer je wilt weten of je besmet bent met hoogrisico HPV, kun je kiezen voor een HPV-zelftest of een klinische test. Beide onderzoeken hebben hetzelfde doel, namelijk het opsporen van het virus, maar verschillen in manier van afname en aanvullende mogelijkheden.
De keuze hangt af van je persoonlijke situatie, eventuele klachten en je behoefte aan comfort of directe medische beoordeling.
Wat is een HPV-zelftest?
Een HPV-zelftest is een test die je thuis uitvoert. Je neemt zelf een vaginaal monster af met een swab en stuurt dit naar een laboratorium voor analyse.
Kenmerken van een HPV-zelftest:
• Afname in je eigen omgeving
• Geen lichamelijk onderzoek door een arts
• Gericht op het aantonen van hoogrisico HPV
• Analyse in een ISO-gecertificeerd laboratorium met PCR-technologie
Op dit moment bieden wij uitsluitend een HPV-test voor vrouwen aan. Voor mannen met vragen of klachten adviseren wij contact op te nemen met de huisarts of GGD.
Een HPV-zelftest toont de aanwezigheid van het virus aan, maar onderzoekt geen celveranderingen.
Wat is een klinische HPV-test?
Een klinische test wordt uitgevoerd door een huisarts of gynaecoloog. Vaak wordt hierbij een uitstrijkje afgenomen. Afhankelijk van de situatie kan zowel op HPV als op celveranderingen worden getest.
Kenmerken van een klinische test:
• Afname door een medisch professional
• Mogelijkheid tot beoordeling van celafwijkingen
• Inzet binnen het bevolkingsonderzoek vanaf 30 jaar
• Geschikt bij klachten of eerdere afwijkingen
Bij een klinische test kan dus direct worden vastgesteld of er al afwijkingen in de cellen aanwezig zijn.
Wat zijn de belangrijkste verschillen?
De verschillen tussen een HPV-zelftest en een klinische test zijn onder andere:
• De HPV-zelftest richt zich uitsluitend op virusdetectie
• Een klinische test kan ook celafwijkingen beoordelen
• De zelftest voer je thuis uit, zonder afspraak
• Een klinische test vereist een afspraak bij een arts
• De zelftest verlaagt de drempel om te testen
• De klinische test is passend bij klachten of vervolgonderzoek
Beide methoden zijn betrouwbaar wanneer ze correct worden uitgevoerd.
Wanneer kan een HPV-zelftest passend zijn?
Een HPV-zelftest kan geschikt zijn wanneer:
• Je geen klachten hebt, maar zekerheid wilt
• Je tussen de 25 en 30 jaar bent en nog niet deelneemt aan het bevolkingsonderzoek
• Je wisselende seksuele contacten hebt
• Je eerder positief getest bent en wilt controleren of het virus nog aanwezig is
• Je liever thuis test dan een afspraak maakt bij de huisarts
De test biedt een laagdrempelige manier om inzicht te krijgen in de aanwezigheid van het virus.
Wanneer is een klinische test verstandiger?
Een klinische test via de huisarts of gynaecoloog is aan te raden wanneer:
• Je klachten ervaart, zoals bloedverlies buiten de menstruatie of pijn bij het vrijen
• Je eerder afwijkende uitstrijkjes hebt gehad
• Je een positieve HPV-test had en vervolgonderzoek nodig is
• Je deelneemt aan het bevolkingsonderzoek
In deze situaties is directe medische beoordeling belangrijk.
Wat gebeurt er bij een positieve uitslag?
Bij een positieve uitslag van een HPV-zelftest betekent dit dat er hoogrisico HPV is aangetoond. Dit betekent niet automatisch dat er sprake is van kanker of voorstadia daarvan.
Vaak wordt geadviseerd om na een bepaalde periode opnieuw te testen of om via de huisarts een uitstrijkje te laten uitvoeren. Bij een positieve uitslag ontvang je begeleiding van een BIG-geregistreerde arts, die met je bespreekt welke vervolgstap passend is.
Conclusie
De keuze tussen een HPV-zelftest en een klinische test hangt af van je situatie en je behoefte aan aanvullende beoordeling. De HPV-zelftest is geschikt wanneer je zonder klachten wilt weten of het virus aanwezig is. Een klinische test is aangewezen bij klachten of wanneer celveranderingen beoordeeld moeten worden.
Door tijdig te testen en bij afwijkingen vervolgonderzoek te laten uitvoeren, kun je gezondheidsrisico’s vroegtijdig signaleren.
