Gegarandeerd 
Wat kost PrEP, en wat weegt daar tegenop?
PrEP is een pil die voorkomt dat je hiv oploopt. Voor wie een verhoogd risico heeft, is het een van de meest effectieve beschermingen die er bestaat. Maar het is niet gratis, en die maandelijkse kosten wegen voor veel mensen zwaarder dan een risico dat abstract aanvoelt.
In dit artikel zetten we die twee naast elkaar: wat je kwijt bent aan PrEP en de bijbehorende zorg, en wat je er precies mee afdekt. Plus een punt dat vaak wordt vergeten: waar PrEP je juist níet tegen beschermt.
Kort: wat is PrEP precies?
PrEP staat voor pre-expositie profylaxe. Je slikt de pil vóórdat je risico loopt, waarna hij voorkomt dat het hiv-virus zich in je lichaam kan vestigen. Bij correct gebruik is de bescherming tegen hiv zeer hoog, al is geen enkel middel honderd procent.
PrEP is receptmedicatie en hoort altijd samen te gaan met begeleiding. Voordat je begint wordt er getest op hiv, en tijdens het gebruik volgen periodieke controles, waaronder een controle van je nierfunctie en tests op soa's. Die begeleiding is geen formaliteit: PrEP werkt niet als je al hiv hebt, en dat moet je dus eerst zeker weten.
Je regelt PrEP via de GGD of via een huisarts die dat aanbiedt. Wij verkopen zelf geen PrEP, maar wel de soa-testen die je tijdens het gebruik nodig hebt.
De kosten op een rij
De kosten vallen uiteen in twee delen: de pillen zelf en de zorg eromheen. Wat je uiteindelijk betaalt, hangt vooral af van waar je je zorg regelt.
| Onderdeel | Via de GGD | Via de huisarts |
|---|---|---|
| De pillen | Zelf betalen, circa 30 euro per 30 stuks | Zelf betalen, prijs verschilt per apotheek |
| Consult en begeleiding | Gratis | Consult wordt vergoed |
| Soa- en hiv-testen | Gratis | Uit je eigen risico |
| Wachttijd | Kan oplopen, soms wachtlijst | Niet elke huisarts biedt het aan |
De prijs van de pillen loopt flink uiteen per apotheek, van rond de vijftien tot ruim zestig euro per doosje. Het loont dus om te vergelijken, want je bent niet verplicht om ze bij je vaste apotheek te halen. Wil je precies weten hoe de vergoeding zit, lees dan ons artikel over of PrEP-zorg wordt vergoed.
Reken bij de huisartsroute op je eigen risico voor de testen. Dat bedrag betaal je maar één keer per jaar, dus als je toch al andere zorgkosten hebt, valt het in de praktijk vaak mee.
En wat staat daar tegenover?
Hier wringt het bij een kosten-batenafweging: de kosten zijn maandelijks en tastbaar, het risico is eenmalig en onzichtbaar. Toch is dat risico wel het overwegen waard.
Hiv is tegenwoordig goed behandelbaar. Mensen met hiv die op tijd behandeld worden, leven lang en gezond en kunnen het virus bij een goed onderdrukte viruslast niet doorgeven. Maar het is niet te genezen: het betekent levenslang medicatie, periodieke controles en, voor veel mensen, een stukje van hun leven dat er anders uitziet dan gepland.
Afgezet daartegen is een maandbedrag voor PrEP voor wie echt een verhoogd risico loopt een overzichtelijke investering. Voor wie zelden risico loopt, ligt die afweging anders, en is periodiek testen vaak een logischer keuze.
Denk je dat je recent risico hebt gelopen?
Neem dan binnen 72 uur contact op met de huisarts, GGD of spoedeisende hulp. Er bestaat een noodbehandeling die een besmetting kan voorkomen, maar die moet snel starten. PrEP achteraf beginnen werkt daar niet voor.
De blinde vlek: PrEP beschermt niet tegen andere soa's
Dit is het punt dat in de kostenafweging bijna altijd ontbreekt. PrEP werkt uitsluitend tegen hiv. Tegen chlamydia, gonorroe, syfilis, hepatitis B en de rest doet het niets.
Wat dat in de praktijk betekent
Wie op PrEP zit en daardoor minder vaak een condoom gebruikt, loopt juist méér kans op andere soa's. Die geven bovendien vaak geen klachten, dus je merkt er niets van.
Daarom hoort bij PrEP altijd periodiek testen op soa's, meestal elke drie maanden. Dat is geen extraatje, maar een vast onderdeel van de zorg.
Zit je in een PrEP-traject bij de GGD, dan zijn die testen gratis inbegrepen. Regel je het via de huisarts of loop je tussen twee controles door tegen een risicomoment aan, dan kan een soa-thuistest die periode overbruggen. Je test dan thuis, zonder wachttijd en zonder afspraak.
Voor wie is de rekensom gunstig?
Grofweg wegen de kosten van PrEP op tegen het risico als je regelmatig in situaties komt waarin hiv-overdracht mogelijk is. Denk aan:
- Je hebt regelmatig onbeschermde seks met wisselende partners.
- Je hebt een partner met hiv van wie de viruslast niet onderdrukt is.
- Je bent recent behandeld voor een soa, wat aangeeft dat er risicomomenten zijn.
- Condoomgebruik lukt in jouw situatie niet consequent.
Herken je jezelf hier niet in, dan is PrEP waarschijnlijk niet de meest logische uitgave. Periodiek testen en condoomgebruik dekken dan een groot deel van het risico af, tegen aanzienlijk lagere kosten. Twijfel je wat bij jouw situatie past? Bespreek het met je huisarts of de GGD, en gebruik de SOA-testwijzer om te bepalen welke test je nodig hebt.
Doe de SOA-testwijzerPrEP of niet, testen blijft nodig
Bestel je soa-thuistest en weet snel, anoniem en betrouwbaar waar je aan toe bent.
