Welke nadelen heeft thuis testen op soa's?
Wij verkopen soa-thuistesten, dus je zou verwachten dat we hier vooral de voordelen opsommen. Toch is het eerlijker om de andere kant ook te laten zien. Een thuistest is namelijk niet in elke situatie de beste keuze, en als je vooraf weet waar de beperkingen zitten, kun je er ook rekening mee houden.
Hieronder de zeven nadelen die er echt toe doen, met per punt wat je eraan kunt doen.
De nadelen op een rij
Je betaalt het zelf
Een thuistest wordt niet vergoed door je zorgverzekering. Bij de GGD kun je onder de 25 of binnen bepaalde risicogroepen vaak gratis terecht, en bij de huisarts gaat het onderzoek van je eigen risico af, wat gunstiger uitpakt als je dat toch al aanspreekt.
Wat je kunt doen: check eerst of je bij de GGD in aanmerking komt. Kom je er niet voor in aanmerking of wil je niet wachten, dan betaal je bewust voor snelheid en privacy.
Er kijkt niemand met je mee
Een arts kan onderzoeken, andere oorzaken uitsluiten en meteen behandelen. Een thuistest geeft alleen een uitslag over de soa's waarop je test. Heb je klachten die door iets anders komen, dan blijft dat onopgemerkt.
Wat je kunt doen: heb je klachten, ga dan eerst naar de huisarts. Gebruik een thuistest vooral als je géén klachten hebt maar wel zekerheid wilt.
Je neemt het monster zelf af
Dat lukt vrijwel iedereen, maar het gaat weleens mis: te weinig materiaal, urine opvangen vlak na het plassen, of een wattenstaafje dat ergens tegenaan komt. Van zo'n fout merk je niets; je krijgt gewoon een uitslag die dan minder betrouwbaar is.
Wat je kunt doen: lees de handleiding helemaal door voordat je begint en neem er vijf rustige minuten voor.
Jij bepaalt het testmoment, en dat luistert nauw
Bij de huisarts of GGD wordt meegedacht over het juiste moment. Thuis moet je dat zelf inschatten. Test je te vroeg, dan kan de uitslag onterecht negatief zijn: voor chlamydia en gonorroe geldt veertien dagen na het risicomoment, voor hiv en syfilis 28 dagen.
Wat je kunt doen: tel de dagen vanaf je laatste risicomoment. Meer hierover lees je bij testen na een risicomoment.
Je moet een paar dagen wachten
Het monster moet naar het laboratorium en daar geanalyseerd worden. Reken op enkele dagen na ontvangst. Wil je meteen duidelijkheid, dan is dit geen prettige route, zeker niet als je gespannen bent.
Wat je kunt doen: stuur je monster dezelfde dag op. Dat scheelt vaak twee tot drie dagen wachten.
Niet alles zit erin
Een soa-test kijkt naar een vaste set infecties, meestal chlamydia, gonorroe, syfilis, hiv en soms hepatitis B en trichomonas. Herpes, schaamluis, HPV en aandoeningen als een schimmelinfectie of bacteriële vaginose vallen daarbuiten. Een negatieve uitslag betekent dus niet dat er niets speelt.
Wat je kunt doen: kies een test die past bij je klachten en je risico, en ga bij aanhoudende klachten alsnog naar de huisarts.
Je leest de uitslag alleen
Bij de GGD of huisarts krijg je een uitslag van iemand die hem meteen kan duiden. Thuis zie je hem in je scherm verschijnen, mogelijk op een ongelukkig moment. Voor sommige mensen is dat prettig, voor anderen juist zwaarder dan verwacht.
Wat je kunt doen: kies zelf een rustig moment om in te loggen. Bij een positieve uitslag word je gebeld door een BIG-geregistreerde arts, dus je staat er niet alleen voor.
Nog iets dat je bij de GGD wél krijgt
Er is één verschil dat zelden genoemd wordt: bron- en contactopsporing. Bij de GGD helpen ze je om partners te waarschuwen, soms anoniem via een berichtendienst. Dat is een dienst die je bij een thuistest zelf moet organiseren.
Onderschat dat niet, want het is voor veel mensen het lastigste onderdeel van een positieve uitslag. Het gesprek voeren met een ex, of met iemand van wie je alleen een appnummer hebt, vraagt meer dan het bestellen van een test.
Je hoeft het niet groots aan te pakken
Kort en feitelijk is prima: dat je positief getest bent, om welke soa het gaat en dat het verstandig is dat de ander zich ook laat testen. Kom je er niet uit, dan kun je altijd contact met ons opnemen voor advies.
Wanneer wegen de nadelen te zwaar?
In een aantal situaties zijn de beperkingen groot genoeg om voor een andere route te kiezen:
- Je hebt duidelijke klachten, zeker bij pijn, koorts, blaasjes of zwelling.
- Je bent zwanger of denkt dat je zwanger bent.
- Er is sprake geweest van seks tegen je wil.
- Je liep mogelijk risico op hiv en het is nog geen 72 uur geleden.
- Je bent minderjarig, of je komt in aanmerking voor gratis testen bij de GGD.
In al die gevallen krijg je bij een arts of de GGD iets wat een test niet kan bieden: beoordeling, behandeling en begeleiding op maat.
En de andere kant
Heb je geen klachten en wil je zekerheid zonder wachttijd, afspraak of gesprek? Dan wegen deze nadelen in de praktijk licht. De laboratoriumanalyse is namelijk net zo betrouwbaar als bij de huisarts; het verschil zit in alles eromheen.
Twijfel je welke test bij jouw situatie past, dan helpt de SOA-testwijzer je in een paar korte vragen op weg.
Doe de SOA-testwijzerPast het bij jouw situatie?
Bestel je soa-thuistest en krijg snel, anoniem en betrouwbaar duidelijkheid.