Risicofactoren voor HPV en baarmoederhalskanker die je moet kennen
Een infectie met het humaan papillomavirus, HPV, loopt bijna iedereen ooit in zijn leven op. Vaak zonder klachten en meestal zonder gevolgen. Toch kan het virus in een klein aantal gevallen langdurig aanwezig blijven. Als dat gebeurt met een zogenoemd hoogrisico HPV-type, kunnen er afwijkingen in de cellen van de baarmoederhals ontstaan. Deze afwijkingen kunnen zich langzaam ontwikkelen tot baarmoederhalskanker.
Niet iedereen loopt hetzelfde risico. Er zijn duidelijke factoren bekend die de kans vergroten dat een HPV-infectie blijft bestaan en tot problemen leidt. Inzicht in deze risicofactoren helpt om tijdig te testen en klachten voor te zijn.
Wat is HPV en waarom is het relevant?
HPV staat voor humaan papillomavirus. Er bestaan meer dan honderd verschillende typen, waarvan ongeveer veertig via seksueel contact worden overgedragen. De meeste van deze infecties verdwijnen vanzelf. Een kleiner deel, de hoogrisico-typen, kan veranderingen veroorzaken in het slijmvlies van de baarmoederhals. Wanneer deze veranderingen onopgemerkt blijven, kan dit op de lange termijn leiden tot baarmoederhalskanker.
Omdat HPV meestal geen klachten geeft, is testen de enige manier om te weten of je besmet bent met een risicotype.
Seksuele activiteit en partnerwissels
Hoe meer seksuele partners je hebt gehad, hoe groter de kans dat je in aanraking bent gekomen met HPV. Het virus wordt overgedragen via huid-op-huidcontact tijdens seks. Penetratie is daarvoor niet nodig en condooms bieden geen volledige bescherming. Ook wanneer je zelf weinig partners hebt gehad, kan het risico hoger zijn als je partner eerder meerdere seksuele contacten had.
Verzwakt immuunsysteem
Een gezond afweersysteem is cruciaal om HPV op te ruimen. Wanneer je immuunsysteem verzwakt is, kan het virus langer actief blijven. Dit geldt bijvoorbeeld bij mensen met hiv, bij gebruik van afweeronderdrukkende medicatie of bij bepaalde chronische aandoeningen. Hoe langer het virus aanwezig blijft, hoe groter de kans op celveranderingen.
Roken
Roken heeft een directe negatieve invloed op het slijmvlies van de baarmoederhals. Het vermindert het lokale afweermechanisme, waardoor HPV minder goed wordt opgeruimd. Vrouwen die roken hebben aantoonbaar een hogere kans op het ontwikkelen van voorstadia van baarmoederhalskanker dan vrouwen die niet roken.
Leeftijd
HPV komt vooral veel voor bij jonge vrouwen, maar op jongere leeftijd ruimt het lichaam het virus meestal snel op. Vanaf ongeveer dertig jaar neemt die natuurlijke opruimcapaciteit af. Daardoor komen langdurige HPV-infecties en celveranderingen vaker voor op latere leeftijd.
Geen of onregelmatige screening
Vrouwen die zelden of nooit een uitstrijkje laten maken, lopen een groter risico dat een langdurige HPV-infectie onopgemerkt blijft. Afwijkingen worden dan later ontdekt, terwijl vroege opsporing juist veel problemen kan voorkomen. Voor vrouwen die niet deelnemen aan het bevolkingsonderzoek of extra zekerheid willen, kan een HPV-thuistest een laagdrempelige aanvulling zijn.
Vroege start van seksuele activiteit
Een vroege start van seksuele activiteit vergroot de kans op HPV-besmetting. Het slijmvlies van de baarmoederhals is op jonge leeftijd gevoeliger voor infecties, waardoor het virus zich makkelijker kan nestelen en langer aanwezig kan blijven.
Langdurig gebruik van hormonale anticonceptie
Langdurig gebruik van de anticonceptiepil, vooral langer dan vijf jaar, wordt in sommige onderzoeken in verband gebracht met een licht verhoogd risico op baarmoederhalskanker. Dit betekent niet dat je moet stoppen met de pil, maar wel dat regelmatige controle extra belangrijk is.
Wat kun je doen bij een verhoogd risico?
Herken je één of meerdere van deze risicofactoren, dan is het verstandig om alert te zijn. Regelmatig testen geeft inzicht en voorkomt dat een langdurige HPV-infectie onopgemerkt blijft. Zeker als je geen klachten hebt, is testen vaak de enige manier om zekerheid te krijgen.
Via Ikwilvanmijnsoaaf.nl kun je eenvoudig en discreet een HPV-thuistest bestellen. Je neemt zelf het monster af en stuurt dit naar een ISO-gecertificeerd laboratorium. Binnen enkele dagen ontvang je de uitslag. Bij een positieve test krijg je begeleiding en duidelijk advies van een BIG-geregistreerde arts, zodat je weet welke vervolgstappen verstandig zijn.
Samenvatting
Niet iedereen met HPV ontwikkelt baarmoederhalskanker. Toch vergroten factoren zoals roken, een verzwakte afweer, wisselende partners en het ontbreken van regelmatige screening de kans op een langdurige infectie en celveranderingen. Door deze risicofactoren te kennen en tijdig te testen, kun je problemen vroeg opsporen en voorkomen. Testen geeft duidelijkheid en rust, en is een belangrijke stap in het beschermen van je gezondheid.
