Gegarandeerd 
Wanneer moet je een SOA-thuistest herhalen?
Je hebt getest, je hebt een uitslag, en toch knaagt er iets. Of je hebt net een behandeling gehad en vraagt je af of je nog een keer moet controleren. In beide gevallen is de vraag dezelfde: is één test genoeg?
Meestal wel. Maar er zijn een paar situaties waarin opnieuw testen echt verstandig is, en één situatie waarin je juist beter even kunt wáchten met een herhaling. Hieronder zetten we ze op een rij.
1. Je hebt te vroeg getest
Dit is de meest voorkomende reden om te herhalen. Elke SOA heeft een periode waarin de infectie nog niet aantoonbaar is, ook al is die er wel. Test je binnen die periode, dan kan de uitslag onterecht negatief zijn.
Als richtlijn geldt: voor chlamydia en gonorroe kun je vanaf veertien dagen na het risicocontact betrouwbaar testen, voor hiv en syfilis is 28 dagen aan te houden. Testte je eerder en was de uitslag negatief? Dan zegt die uitslag eenvoudigweg te weinig.
Herhaal de test op het juiste moment, gerekend vanaf het laatste risicomoment. Meer daarover lees je in ons artikel over testen na een risicomoment.
2. Je uitslag was negatief, maar je hebt wel klachten
Een negatieve uitslag terwijl je klachten houdt, is een reden om verder te kijken. Er zijn drie mogelijke verklaringen, en die vragen elk om iets anders.
- Je testte te vroeg. Herhaal de test op het juiste moment.
- Je testte op de verkeerde plek. Een urinemonster onderzoekt alleen je plasbuis. Had je anaal of oraal contact, dan is een uitstrijkje daar nodig.
- Er speelt iets anders. Niet alle klachten komen door een SOA. Een blaasontsteking, schimmelinfectie of huidirritatie kan hetzelfde beeld geven.
Houden de klachten aan, ga dan naar je huisarts in plaats van blijven herhalen. Die kan onderzoeken wat er werkelijk speelt en zo nodig meteen behandelen.
3. Je bent behandeld en wilt controleren
Na een behandeling wil je natuurlijk weten of de infectie echt weg is. Dat is een verstandige gedachte, maar hier zit een addertje onder het gras dat veel mensen niet kennen.
Wacht met de controletest
Een test zoekt naar erfelijk materiaal van de bacterie. Dat materiaal kan tot enkele weken na een geslaagde behandeling nog aanwezig zijn, ook als de bacterie zelf al dood is. Test je te snel, dan kan de uitslag onterecht positief uitvallen.
Overleg daarom met je arts wanneer een controletest zinvol is. Meestal is dat een aantal weken na het afronden van de kuur, niet direct erna.
Belangrijker dan een controletest is trouwens vaak iets anders: is je partner ook behandeld? Zo niet, dan geef je de infectie na afloop gewoon weer aan elkaar door. Dat verklaart de meeste gevallen waarin een SOA na een behandeling "terugkomt".
Vermoed je dat dat gebeurd is, dan gaat het om een nieuwe infectie en is een nieuwe test aan de orde. Bij een positieve uitslag helpen onze BIG-geregistreerde artsen je verder met een behandeling.
4. Er was een nieuw risicomoment
Dit klinkt vanzelfsprekend, maar het wordt vaak vergeten: een uitslag zegt alleen iets over de periode tot aan die test. Heb je daarna onbeschermd contact gehad met een nieuwe partner, dan begint de klok opnieuw.
Ook hier geldt de wachttijd. Test niet meteen na dat nieuwe moment, maar houd de veertien dagen aan voor chlamydia en gonorroe, en 28 dagen voor hiv en syfilis.
Meerdere momenten gehad?
Reken dan vanaf het laatste contact. Zo dek je in één test de hele periode af, in plaats van tussendoor te testen en het later toch over te moeten doen.
5. Je test kon niet verwerkt worden
Soms is een monster niet bruikbaar: er zat te weinig materiaal in, het was te lang onderweg, of de gegevens waren niet compleet. Vervelend, maar het gebeurt.
In dat geval is er niets mis met de test zelf en hoef je alleen het monster opnieuw af te nemen. Neem de instructies er nog even bij voordat je begint, en stuur het monster dezelfde dag of de dag erna op. Twijfel je of het goed ging, neem dan contact op vóórdat je het opstuurt.
6. Gewoon, omdat het tijd is
De laatste reden om te herhalen heeft niets met twijfel te maken. Heb je wisselende partners, dan is periodiek testen simpelweg goed onderhoud. Veel mensen kiezen voor elke drie tot zes maanden, afhankelijk van hoeveel contacten ze hebben.
Dat is ook precies waarom klachten geen goede graadmeter zijn: de meeste SOA's geven er geen. Wachten tot je iets voelt betekent in de praktijk dat je te laat test, of helemaal niet.
Weet je niet welke test bij jouw situatie past, dan helpt de SOA-testwijzer je in een paar korte vragen op weg.
Doe de SOA-testwijzerKun je ook te vaak testen?
Ja, en dat gebeurt vaker dan je denkt. Sommige mensen herhalen een test steeds opnieuw, niet omdat er een nieuw risicomoment was, maar omdat de onrust blijft. Iedere negatieve uitslag geeft even lucht, en een paar dagen later begint de twijfel weer.
Als je op het juiste moment hebt getest, op de juiste plek, dan is die uitslag betrouwbaar. Nog een test doet daar niets aan toe. Het houdt vooral de spanning in stand, want je koppelt je rust dan aan een uitslag in plaats van aan de zekerheid die je al hebt.
Merk je dat je blijft twijfelen ondanks een betrouwbare uitslag, of dat de gedachte aan SOA's je langere tijd bezighoudt? Bespreek dat dan eens met je huisarts. Dat is geen zware stap, en er is meer aan te doen dan alleen nog een keer testen.
Nog een keer zekerheid
Bestel je SOA-thuistest en weet binnen enkele dagen waar je aan toe bent.
