Syfilis Definitie en Kernfeiten: wat het is, hoe het verloopt en wanneer je test
Syfilis roept vaak vragen op. Het is minder zichtbaar in gesprekken dan sommige andere soa’s, maar kan zonder behandeling serieuze gevolgen hebben. Het goede nieuws is dat syfilis goed te behandelen is. De sleutel is tijdig testen en weten waar je op moet letten.
Wat is syfilis
Syfilis is een seksueel overdraagbare aandoening die wordt veroorzaakt door de bacterie Treponema pallidum. De bacterie komt het lichaam binnen via kleine wondjes of via slijmvliezen tijdens seksueel contact.
Zonder behandeling doorloopt syfilis meerdere stadia. In de vroege stadia is de infectie besmettelijk. In latere stadia kan schade ontstaan aan zenuwstelsel, hart en bloedvaten. Met tijdige diagnose en behandeling is dit goed te voorkomen.

De veroorzaker in het kort
Treponema pallidum is een spiraalvormige bacterie die zich gemakkelijk door vochtig weefsel beweegt.
Belangrijk om te weten:
• Overleeft slecht buiten het lichaam
• Wordt niet overgedragen via wc-brillen of bestek
• Besmetting gebeurt via direct huid- of slijmvliescontact met een actief plekje
Overdracht vindt plaats bij vaginale, anale of orale seks.
Het verloop van syfilis in stadia
Syfilis verloopt meestal in verschillende fasen. Klachten kunnen verdwijnen terwijl de bacterie aanwezig blijft.
Eerste stadium
• Meestal 2 tot 3 weken na besmetting
• Klein, hard en vaak pijnloos wondje (sjanker)
• Op of rond penis, vulva, anus, lippen of in de mond
• Wondje geneest vaak vanzelf
• In dit stadium ben je besmettelijk
Tweede stadium
• Enkele weken tot maanden later
• Huiduitslag op romp, handpalmen of voetzolen
• Koorts, keelpijn, vermoeidheid
• Opgezette lymfeklieren
• Zweertjes in de mond of rond geslachtsdelen
• Soms haaruitval
Ook in dit stadium ben je besmettelijk. Klachten kunnen weer verdwijnen zonder behandeling.
Latente fase
Na de tweede fase kan een stille periode volgen zonder zichtbare klachten.
• Vroege latente fase (eerste jaar): overdracht nog mogelijk
• Late latente fase: minder besmettelijk
• Zonder behandeling risico op schade aan zenuwstelsel, hart en bloedvaten
Kernbegrippen die belangrijk zijn
Incubatietijd
De periode tussen besmetting en eerste klachten. Meestal 2 tot 3 weken tot het eerste wondje, maar kan variëren van 10 tot 90 dagen.
Besmettelijkheid
Het vermogen om de bacterie over te dragen. Vooral hoog in stadium 1 en 2.
Sjanker
Het typische pijnloze wondje van het eerste stadium.
Neurosyfilis
Wanneer het zenuwstelsel betrokken raakt. Dit vereist altijd medische behandeling.
Testmoment
De Syfilis SOA-Test is meestal betrouwbaar vanaf 3 weken na het risicomoment.
Wanneer test je op syfilis
Testen is verstandig als:
• Je een pijnloos wondje ziet of voelt
• Je huiduitslag krijgt op handpalmen of voetzolen
• Een partner positief test
• Je onbeschermde seks hebt gehad en zekerheid wilt
Praktische richtlijn:
• Test vanaf 3 weken na het risicomoment
• Test eerder bij klachten
• Herhaal bij vroege negatieve test na 3 tot 4 weken

Hoe werkt testen via Ikwilvanmijnsoaaf.nl
• Online bestellen
• Neutraal verpakte testkit
• Thuis een klein bloedmonster afnemen
• Analyse in een ISO gecertificeerd laboratorium
• Uitslag in je beveiligde account
• Begeleiding door BIG geregistreerde artsen bij een positieve test
De betrouwbaarheid is vergelijkbaar met testen via huisarts of GGD.
Wat betekent je uitslag
Negatief
Geen antistoffen gevonden. Betrouwbaar als je op het juiste moment hebt getest.
Positief
Antistoffen tegen syfilis aangetroffen. Behandeling met antibiotica is goed mogelijk. Een arts begeleidt je bij vervolgstappen.
Behandeling en herstel
Syfilis wordt meestal behandeld met penicilline. Bij allergie zijn er alternatieven.
• Tijdelijk geen seks tot de arts aangeeft dat het veilig is
• Soms een controleadvies
• Met tijdige behandeling volledig herstel
Partnerwaarschuwing en herinfectie voorkomen
• Informeer recente partners
• Test en behandel bij voorkeur gelijktijdig
• Gebruik condooms tot controle duidelijkheid geeft
• Anonieme partnerwaarschuwing is mogelijk
Syfilis en andere soa’s
Risico’s overlappen vaak. Overweeg bij een risicomoment ook testen op:
• Gonorroe
• Chlamydia
• Hiv
Zo krijg je in één keer een compleet beeld.
Kosten en duidelijkheid
De Syfilis SOA-Test is beschikbaar vanaf 53 euro. Dit is inclusief:
• Testkit
• Laboratoriumanalyse
• Beveiligde uitslag
• Artsbegeleiding indien nodig
Geen verborgen kosten en geen eigen risico.
Zekerheid krijg je alleen door te testen
Syfilis kan ongemerkt aanwezig zijn. Wachten geeft onzekerheid. Door op tijd te testen krijg je duidelijkheid en voorkom je verdere verspreiding.
Heb je vragen? Neem gerust contact met ons op. Onze experts helpen je graag verder en adviseren je zodat jij de juiste keuze kunt maken.