Chlamydia zit lang niet altijd op de plek die je verwacht
De meeste mensen denken bij chlamydia aan de geslachtsdelen. Dat klopt ook meestal, maar het is niet het hele verhaal. De bacterie kan zich op verschillende plekken in je lichaam nestelen, en dat heeft een praktisch gevolg dat vaak wordt vergeten: als je op de verkeerde plek test, mis je de infectie.
Hieronder lees je welke lichaamsdelen besmet kunnen raken, hoe dat gebeurt en welke test daarbij hoort.
Waar chlamydia zich nestelt
Chlamydia leeft in de slijmvliezen. Overal waar slijmvlies in contact komt met besmet vocht, kan de bacterie zich vestigen. Penetratie is daarvoor niet altijd nodig: contact tussen slijmvliezen is genoeg, en ook via handen of seksspeeltjes kan de bacterie worden overgebracht.
De plasbuis
De meest voorkomende plek bij mannen, en ook bij vrouwen mogelijk. Hier ontstaan de klachten die de meeste mensen kennen: branderig plassen en afscheiding. Vaak merk je er echter niets van.
Testen met: urinemonsterDe baarmoederhals
Bij vrouwen is dit de plek waar chlamydia zich het vaakst vestigt. Klachten zijn er zelden, en als ze er zijn, blijven ze meestal vaag: iets meer afscheiding, wat bloedverlies na het vrijen of lichte buikpijn.
Testen met: vaginaal uitstrijkjeDe anus en endeldarm
Mogelijk na anaal contact, maar ook zonder: bij vrouwen kan de bacterie zich vanuit de vagina verplaatsen. Klachten zijn er meestal niet. Soms ontstaat er irritatie, afscheiding of pijn bij de ontlasting.
Testen met: anaal uitstrijkjeDe keel
Mogelijk na orale seks. Een keelinfectie geeft vrijwel nooit klachten, dus je hebt geen enkele aanleiding om te vermoeden dat er iets zit. Toch kun je de bacterie van daaruit doorgeven.
Testen met: keeluitstrijkjeDe ogen
Minder bekend, maar het komt voor. Via handen of besmet vocht kan de bacterie in het oog terechtkomen en een oogontsteking veroorzaken: een rood, tranend oog met afscheiding dat niet overgaat.
Bij oogklachten: ga naar de huisartsWaarom dit uitmaakt voor je test
Hier zit de kern van dit artikel. Een test onderzoekt alleen de plek waar je het monster afneemt. Een urinemonster kijkt naar je plasbuis, en verder niets. Zat de infectie in je keel of je anus, dan blijft die onopgemerkt en krijg je een keurig negatieve uitslag.
Dat is geen fout van de test, maar een kwestie van de juiste plek kiezen. De vuistregel is simpel:
Test op de plekken waar je risico liep
Had je vaginale seks, dan volstaat een urinemonster of vaginaal uitstrijkje. Had je daarnaast anale of orale seks, dan is een uitstrijkje op díé plek nodig om daar iets te kunnen vinden.
Twijfel je? Kies dan liever een test die meerdere locaties dekt. Dat is een kleine moeite tegenover een uitslag waar je niets aan hebt.
Meer over anale klachten en het testen daarvan lees je in ons artikel over anale klachten bij een soa. Twijfel je welke test bij jouw situatie past, dan helpt de SOA-testwijzer je in een paar vragen op weg.
Doe de SOA-testwijzerKan het zich van de ene plek naar de andere verplaatsen?
Ja, dat kan. En daar hoeft niet eens nieuwe seks aan te pas te komen.
Via je handen kun je de bacterie verplaatsen, bijvoorbeeld van je geslachtsdelen naar je ogen. Datzelfde geldt voor seksspeeltjes die je zonder schoonmaken of zonder condoom achter elkaar op verschillende plekken gebruikt. Bij vrouwen kan de bacterie zich ook zonder anaal contact vanuit de vagina naar de anus verplaatsen, simpelweg doordat die plekken dicht bij elkaar liggen.
Andersom werkt het ook: een keelinfectie waar je niets van merkt, kun je bij orale seks doorgeven aan een partner. Dat is precies waarom een onopgemerkte infectie op een minder voor de hand liggende plek toch een rol speelt in de verspreiding.
Goed nieuws voor de behandeling: de antibiotica die bij chlamydia worden gebruikt, werken via je bloedbaan en pakken daarmee alle plekken tegelijk aan. Je hoeft dus niet per locatie apart behandeld te worden. Het testen luistert nauw, de behandeling gelukkig een stuk minder.
Waar de bacterie naartoe kan gaan
Blijft een infectie lang onbehandeld, dan kan de bacterie zich verplaatsen naar dieper gelegen organen. Dat gebeurt lang niet altijd, maar als het gebeurt, geeft het wél klachten.
Baarmoeder en eileiders
Bij vrouwen kan de bacterie vanuit de baarmoederhals omhoog trekken. Er kan dan een ontsteking in het kleine bekken ontstaan, met buikpijn, pijn bij het vrijen en soms koorts. Onbehandeld kan dat op termijn gevolgen hebben voor de vruchtbaarheid.
De bijbal
Bij mannen kan de bacterie vanuit de plasbuis naar de bijbal gaan, het buisje tegen de zaadbal aan. Dat geeft een gezwollen, pijnlijke balzak en soms koorts.
De gewrichten
Zeldzaam, maar het bestaat: na een chlamydia-infectie kan een reactieve gewrichtsontsteking ontstaan, vaak in de knie of enkel, soms samen met oogontsteking. De bacterie zit dan niet in het gewricht zelf; het is een reactie van je afweersysteem.
Bij deze klachten naar de huisarts
Buikpijn met koorts, een pijnlijke of gezwollen balzak, of een oog dat maar niet opknapt: laat dat altijd nakijken door een arts. Een thuistest kan uitwijzen wat de verwekker is, maar vervangt dat consult niet.
Kort samengevat
Chlamydia kan zich vestigen in de plasbuis, de baarmoederhals, de anus, de keel en soms in de ogen. Van daaruit kan de bacterie zich verplaatsen naar de eileiders of de bijbal, en in zeldzame gevallen een gewrichtsontsteking uitlokken.
Het belangrijkste om te onthouden: op de meeste van die plekken merk je niets. Een negatieve uitslag zegt alleen iets over de plek die onderzocht is. Kies je test dus op basis van het contact dat je had, niet op basis van wat je voelt. Je kunt je chlamydia-test anoniem kopen en discreet thuis laten bezorgen.
Test op de juiste plek
Bestel je chlamydia thuistest en krijg een uitslag die klopt met jouw situatie.